LỤC NGUYÊN | Chuyên cung cấp trà nguyên liệu pha chế
Ở Việt Nam, khi nói đến matcha, nhiều chủ quán vẫn mặc định nghĩ đến matcha Nhật. Nhưng điều làm nên một ly matcha latte ngon không nằm ở tên quốc gia, mà ở cách lá trà được trồng, che nắng và nghiền. Bài này giải thích những khác biệt đó để quán chọn đúng nguyên liệu cho từng món.
Matcha là gì, và vì sao cách trồng quyết định chất lượng
Matcha là bột trà xanh nghiền rất mịn từ lá trà được trồng che nắng. Quy trình gồm: hái lá, hấp để giữ màu xanh, sấy khô không vò, loại bỏ cuống và gân lá, rồi nghiền mịn. Vì quy trình chế biến khá tối giản, chất lượng lá trà nguyên liệu quyết định gần như toàn bộ chất lượng matcha.
Bước quan trọng nhất là che nắng trước thu hoạch. Khi bị che, cây trà giảm quang hợp nên giữ lại nhiều L-theanine (chất tạo vị ngọt, vị umami) thay vì chuyển thành catechin (chất tạo vị đắng, chát). Lá cũng tăng diệp lục nên xanh đậm hơn.
Matcha Nhật: chuẩn mực về che nắng và chế biến
- Che nắng từ 20 ngày trở lên trước thu hoạch; hạng cao cấp ở Uji có thể 30–40 ngày
- Dùng các giống trà chuyên cho matcha như Samidori, Asahi, Okumidori
- Sấy trong lò chuyên dụng, nghiền bằng cối đá ở phòng giữ nhiệt độ 20–25°C
- Chia hạng theo vụ thu hoạch: vụ xuân cho hạng cao, vụ hè và vụ thu cho hạng dùng pha chế, làm bánh
Điểm mạnh của matcha Nhật là độ ổn định và tên tuổi. Điểm cần cân nhắc với quán là chi phí và thời gian của hàng nhập khẩu.
Matcha oolong Việt Nam: một hướng đi riêng
Matcha của Lục Nguyên là bột matcha oolong, nghiền từ búp và lá trà oolong trồng tại Việt Nam. Lá được che nắng trước thu hoạch (7, 14 hoặc 21 ngày tùy dòng) và toàn bộ các dòng đều được nghiền bằng cối đá, giúp hạn chế sinh nhiệt, giữ màu và hương.
Khác biệt dễ nhận ra nhất là hương: matcha oolong thường có nốt béo của hạt, bánh quy, cỏ non hoặc hương hoa, thay vì hương rong biển đặc trưng của matcha Nhật che nắng lâu. Với ly latte có sữa, đây là lợi thế vì vị trà vẫn rõ và dễ uống với khách Việt.
So sánh nhanh khi dùng pha latte
| Tiêu chí | Matcha Nhật (hạng pha chế) | Matcha oolong Lục Nguyên |
|---|---|---|
| Nguyên liệu | Lá trà xanh che nắng (tencha) | Búp và lá trà oolong Việt Nam che nắng |
| Che nắng | Từ 20 ngày trở lên | 7 ngày (Daily), 14 ngày (Classic, Jasmine), 21 ngày (Premium, Supreme) |
| Nghiền | Cối đá, hoặc máy nghiền với hạng thường | Cối đá cho tất cả các dòng |
| Hương khi pha sữa | Rong biển, cỏ xanh | Hạt béo, bánh quy, cỏ non, hương hoa |
| Nguồn hàng | Nhập khẩu | Sản xuất trong nước, sản xuất tại nhà máy đạt ISO 22000:2018 |
Vậy quán nên chọn loại nào?
- Quán định vị cao cấp, khách quen vị Nhật: có thể giữ matcha Nhật cho món trà đạo, và thử Supreme hoặc Premium cho các món latte có sữa
- Quán cần latte ngon, ổn định, giá vốn hợp lý: Premium hoặc Classic — tạo bọt tốt, pha sữa giữ màu xanh đẹp
- Món có hương hoa: Jasmine cho matcha lài latte
- Làm bánh, món mang đi: Daily — vị trà đậm, hậu vị bám mùi trà xanh
Cách chắc chắn nhất là pha thử song song trên chính công thức của quán. Lục Nguyên nhận thử trà miễn phí 1-1 tại showroom để chủ quán so sánh trực tiếp.
Câu hỏi thường gặp
Matcha Việt có thua matcha Nhật không?
Không nên so hơn thua chung chung. Matcha Nhật mạnh về độ ổn định và truyền thống; matcha oolong Việt có hương riêng, nguồn hàng trong nước và phù hợp nhiều món có sữa. Quan trọng là dòng nào hợp món nào.
Một ly matcha latte cần bao nhiêu bột?
Công thức tại quầy của Lục Nguyên: 4g bột rây qua lưới, đánh với 40ml nước khoảng 70°C cho bông mịn, rồi thêm 120ml sữa tươi và 25ml sữa đặc (tăng giảm tùy gu ngọt) cho ly đá.
Bảo quản matcha thế nào để giữ màu?
Túi để lâu chưa dùng thì cất ngăn đông. Sau khi mở túi, đóng kín và để ngăn mát tủ lạnh, tránh ánh sáng, dùng hết trong 2–4 tuần.
Số 16 Đường 54, Phường Bình Trưng, TP.HCM · Mở cửa 10:00–18:00 · Gọi 091 733 8086 để được sắp lịch.
Quán ở tỉnh khác? Đăng ký nhận mẫu thử miễn phí — Lục Nguyên tặng mẫu cho quán F&B trên toàn quốc, quán chỉ trả phí ship.